Bài học thiên văn
Tiếng cười lặng thinh đó
Của tinh tú
Ở bầu trời đêm
Nói ra hết
Cái ta cần biết.
— Charles Simic
Bài học thiên văn
Tiếng cười lặng thinh đó
Của tinh tú
Ở bầu trời đêm
Nói ra hết
Cái ta cần biết.
— Charles Simic
Lydia Davis
Bức thư gửi cha
Celan, khi nói về Kafka, nói rằng: “Một bài thơ luôn là một
bức thư gửi cha.”
Tôi kể điều này cho một người bạn thi sĩ nghe.
Người bạn thi sĩ đáp lời:
“Celan hẳn là có một người cha khác với người cha tôi từng có.”
Anh ngừng lại nghĩ ngợt và sau đó hỏi, “Khác với người cha tôi có? . . . “
Cha anh đã mất.
“Tôi có một người cha, hay tôi từng có một người cha?”
Tôi không thể trả lời câu hỏi ấy.
Lydia Davis
Một mẩu tin ngắn cách đây đã lâu
Chúng tôi nghe được câu chuyện này cách đây nhiều năm ở chương trình tin tức buổi tối: một cặp cô dâu và chú rể vào đêm đám cưới của họ đã uống say sưa cùng bạn hữu và sau đó lên xe của cô dâu và lái đi mất. Ở con đường cụt gần một cầu vượt, họ ngừng xe, tắt máy, và bắt đầu cãi nhau ầm ĩ. Tiếng cãi nhau có thể nghe thấy ở mấy căn nhà gần đó và tiếp tục như thế một đỗi thật lâu đến mức những người khu lân cận bắt đầu lắng nghe. Một hồi sau, chú rể quát lên với cô dâu: “Được rồi, vậy cán tôi đi”. Tới lúc này, mấy người khu đó cũng đang trông ra từ cửa sổ. Anh chàng bước ra khỏi xe, đóng sầm cửa lại, và nằm xuống ngay trước bánh xe trước bên phía ghế hành khách. Cô dâu nổ máy xe và lái chiếc xe nặng 1800 kí-lô cán qua anh chàng. Anh ta chết ngay tức khắc. Cuộc hôn nhân của họ chỉ thọ có mấy tiếng. Vào lúc chết, anh chàng vẫn còn đang mặc bộ tuxedo.
Những con sông không lời
Khi con sông cắt ra, nó cắt ra hẳn
lời lẽ của sông nước nó đang cất
tiếng;
cắt ra, con nước đứt ra từng khoảnh,
thành các vũng nước, con nước tê
liệt.
Đặt trong một vũng, con nước tựa hồ
con chữ đặt trong quyển từ điển:
đơn độc, đứng trong một vũng chính
nó,
và, bởi nó đang đứng, nó tù đọng.
Bởi nó đang đứng, nó lặng câm,
và lặng câm bởi nó không qua lại với
điều chi,
bởi kết cấu sông nay bị cắt rời.
còn đâu dòng nước cho sông chảy
trôi.
*
Dòng chảy của con sông, cái mạch lời
sông đó,
hiếm khi nào nối lại được ngay;
con sông cần dòng nước nồ nà
hầu tái tạo mạch chảy đã tạo nên
nó.
Trừ phi có tiếng khuếch khoác ầm ĩ
của con lũ
đặt một ngôn ngữ khác vào, tạm
lưu,
chứ con sông cần thật nhiều dòng
nước
cho các vũng được nhóm lại tỏ bày
-
được nối lại, từ vũng này sang
vũng kia
làm thành những đoạn ngắn, rồi đoạn
với đoạn,
đến khi dòng sông câu chữ của một
mạch lời duy nhất
trong đó nó có thể cất tiếng, sẽ
kháng lại cảnh hạn khô.
— João Cabral de Melo Neto
Bất thần
Đêm lặng. Lặng. Và mi đã ngừng
Đợi chờ. Cảnh gần như bình yên.
Và bất thần chạm trên mặt mi, thật rõ rệt,
là một người vắng bóng. Y sẽ tới. Đoạn
tiếng đôi cửa chớp tự mình vỗ đập.
Lúc này gió đã nổi. Và ở xa xa, biển khơi
đương chìm trong chính giọng của nó.
— Yiannis Ritsos
Bình minh
Tỉnh giấc, và tiếng gà gáy
Vẳng nghe từ một chốn xa xôi,
Mở ra tấm màn cửa đó
Và thấy mây xê ngang trời –
Lạ lùng biết mấy
Lòng này lại vô tình, và lạnh lẽo tựa hồ thức mây.
— Philip Larkin
Những con cóc
Cớ sao tôi để việc con cóc
Ngồi xổm lên đời mình?
Lấy trí lự làm cây chĩa mà chẳng thể
Xua đi thứ gớm ấy sao?
Sáu ngày trong tuần nó gây nhuốc nhơ
Bằng chất độc bịnh hoạn của nó -
Chỉ để trả mấy tờ hoá đơn!
Chuyện thật kì khôi quá đỗi.
Biết bao kẻ sống nhờ trí lự:
Lão sư, kẻ líu lưỡi,
Hạng lông bông, lố lăng, lầy lội -
Họ đâu chịu cảnh khốn cùng.
Biết bao kẻ sống ở lề đường
Nhóm lửa ở trong xô,
Ăn trái rụng và cá mòi hộp -
Chừng như họ ưng vậy.
Đám nhóc con họ đi chân trần,
Mấy bà vợ không nói nên lời
Thân gầy như loài chó săn - ấy vậy
Đời họ đói khát chẳng một ai.
A, liệu can đảm tôi đủ chăng
Để gào Mớ tiền hưu dẹp đi!
Nhưng tôi biết, quá rõ rệt, cái mớ đó
Nó làm nên giấc mơ:
Bởi một thứ nào kia tựa hồ con cóc
Cũng ngồi xổm trong tôi;
Nó ngồi đó gây nặng lòng như ách vận,
Và lạnh như băng,
Và không hề cho tôi có lời phỉnh tiếng phờ
Hầu tự mình có được
Danh vọng và tình nhân và tiền tài
Trong tay cùng một lúc.
Tôi không nghĩ, con này gây nên hình hài
Lẽ thật thuộc linh của con nọ;
Nhưng tôi nghĩ bỏ một con thật khó thay,
Khi ta có cả hai.
— Philip Larkin