Ryszard Krynicki - Mạnh hơn nỗi sợ

Mạnh hơn nỗi sợ

        Thơ là gì mà chẳng cứu lấy dân tộc hay người đời?
        – Czesław Miłosz

Thơ là thứ gì, nó cứu được điều chi?
Chỉ là những cái tên, những bóng hình
của người và sự vật?

Nó có thể là gì nữa, ngoại trừ một tiếng nói bồn chồn
như nhịp tim người,
mạnh hơn nỗi sợ về sự nghèo và sự chết,
một tiếng nói

của lương tâm mà dân tộc hay người đời,
chiến tranh tàn khốc, các cuộc đồ sát,
chẳng thể giết đi

hay khuất phục?

— Ryszard Krynicki

     Đoàn Duy chuyển ngữ từ bản Anh văn của Clare Cavanagh

Nguồn:
Ryszard Krynicki; Stronger Than Fear; Magnetic Point: Selected Poems 1968–2014 (bản dịch Anh văn của Clare Cavanagh); New Directions, 2017.

Ryszard Krynicki - Yên lặng

Yên lặng

Yên lặng, suỵt, con mọt gỗ:
tay kiểm duyệt đương viết

về ngôn luận tự do

— Ryszard Krynicki

Ryszard Krynicki - Như một cơn mộng

Như một cơn mộng

Quả tình, đời mi như một cơn mộng,
một hành trình hoả xa, một cú tản bộ dọc một đại lộ sần sẹo:

nó đi tiếp không ai nhận thấy, thay đổi cách mập mờ:
nó càng thêm dài và dài ra và, chạy dọc
mấy con đường chỉ nó mới rõ,

nó một mực chuyển vận bạn
đến chỗ lạc lõng của buổi chiều

hay của thế hệ

— Ryszard Krynicki

Ryszard Krynicki - [những bình minh, những rạng đông, những mật hiệu]

những bình minh, những rạng đông, những mật hiệu,
một lữ trình tựa như đọc một quyển ngoại văn
về những chốn quen,
giật mình từ cơn ngủ tỉnh thức trên trang sách đời không đánh số,
lữ trình này tôi đọc trở lui bằng một thứ tiếng lạ

— Ryszard Krynicki

Ryszard Krynicki - [Ta chẳng thể nào giúp ngươi đặng]

Bướm đêm tội nghiệp, ta chẳng thể nào giúp ngươi đặng,
ta chỉ có thể tắt đi ánh đèn.

— Ryszard Krynicki

Andrew Motion - Một li rượu nho

Một li rượu nho

Đúng ngay khi ánh tà dương
nó sượt qua gót chân vườn

đúng ngay khi chim bồ câu nọ
đương đậu kia gắng hót lên
rốt lại cất lời kêu rên,

đúng ngay khi tiếng tách
chỗ khoá cửa tự động trên chiếc ô-tô
tan biến thành một tràng
âm dư chấn khẽ vang vang,

bàn tay đám mây thuôn thuôn
trổi ra khỏi đám đông quần tụ
tuyền dải khí hư không nương theo cơn gió
vấp phải chúng ta cả ngày luôn luôn
rồi chỉ tay lối nọ

đến chỗ rã rời
nhưng chẳng phải trước
lúc làn ánh dương sau cuối run run rót
xuống vườn loang khắp mặt sàn

thật đều đều, thật chậm,
nó cho mi hay mọi điều mi cần biết
về cái li này ta đương cầm giơ đến mi,

cái li với con mắt trắng, trơ trơ
đủ chất chứa cả một khối trời.

— Andrew Motion

Giorgio Agamben - Những điều tôi đã thấy, nghe và học - Phiến đoạn 45

Tôi đã học được gì từ thi ca? Rằng một nhiệm vụ chính trị và trạng thái mãnh liệt chính trị duy chỉ qua ngôn ngữ mới có thể truyền tải cho đặng, và rằng nhiệm vụ này — mặc dầu thường tình hết mực — không thể để bất kì ai giao phó, chỉ thi nhân mới có thể đảm lấy thay cho một nhân quần vắng mặt. Và rằng ngày nay không tồn tại thế cục chính trị khả dĩ nào khác, bởi lẽ chỉ có qua ngôn ngữ bừng phát mãnh liệt theo ngõ thi ca mà nhân quần vắng mặt ấy — trong một khắc — mới hiện ra và đưa tay bang trợ.