Zbigniew Herbert - Lịch sử về Minotaur

Lịch sử chân thực của vương tử Minotaur được kể trong bản văn chưa giải mã bằng tiếng linearne A [Linear A]. Mặc cho lời đồn về sau, anh chính là con trai thực sự của vua Minos và Pazyfae [Pasiphaē]. Cậu bé sinh ra khoẻ mạnh, nhưng có cái đầu lớn bất thường – theo đó mà mấy vị thầy toán mệnh đọc ra thành dấu hiệu của minh triết trong tương lai. Thực tế qua tháng năm thì Minotaur sinh trưởng thành một kẻ ngốc tráng kiện, hơi chút ưu uất. Nhà vua quyết định phó mặc anh cho thầy tư tế lo đường học vấn. Nhưng các thầy tư tế giải thích rằng họ không thể chấp thuận vị vương tử trí óc bạc nhược này, bởi điều đó có thể làm suy giảm quyền uy của tín ngưỡng, vốn đã bị tổn hại bởi sự phát minh bánh xe.

Elizabeth Barrett Browning - Thi nhân và chim

Một đám người đời nói với thi nhân – ‘Hãy đi ra ngay khỏi chỗ bọn ta!
Khi bọn ta nghĩ sự đời thế tục, mi ca khúc thánh thần.
Đàng kia một sơn ca nâu nhỏ linh lung, nó an vị ở ngõ vào ra
Làm nên điệu nhạc vừa tai hơn mọi khúc ca do mi bày biện!’

Thi nhân ra đi trong nức nở – sơn ca lặng ngừng khúc hát vang;
‘Này sơn ca nhà mi, cớ gì lại dứt đi thanh âm ngọt dịu?’
– ‘Sự đời thế tục xướng lên nào đặng, thi nhân nhà trời chốn đây xa vắng,
Cùng hoà âm tột bực gồm thâu mọi thấp hèn tối hạ dưới vầng dương.’

Thi nhân ra đi trong nức nở – chết nơi xứ người, kiệt cùng thay –
Chim bay đến nấm mồ nằm chết đó, giữa muôn rền rĩ khóc kêu –
Trong lần sau cuối tới chốn đây, tôi thề rằng âm nhạc còn đó
Duy mỗi điệu khúc thi nhân ấy, chứ nào còn vọng tiếng sơn ca.

Anne Carson - Ôi một thoáng mê tình trong sầu âu

Em thích một đêm ròng bên người với đôi mắt khép đóng
Hạnh vận là đây - người ở nơi này
xuất hiện
cùng bao vì sao!
Lữ hành rong ruổi em đi
khắp trong trí óc khắp cả hồn em
và
người đàng kia
gối khuỵu bên vệ đường
cùng mấy món dụng cụ
sửa này chữa kia
Trao em một thế giới, người lấy đi thế giới em từng là.

Anne Carson - Bình về phiến đoạn 31 của Sappho

 

Chuyện gì xảy ra nếu tôi bắt đầu một bài luận bàn về những vấn đề tinh thần bằng việc dẫn ra một bài thơ thoạt đầu trông có vẻ không có tính tinh thần chút nào. Phiến đoạn 31 của Sappho như sau:

 

Tôi trông anh dường ngang bằng với thần minh, một người
nào đó đối diện bạn
ngồi và nghe sát
với tiếng nói ngọt

cùng tiếng cười yêu của bạn – ôi nó
làm con tim trong ngực tôi như cất cánh
bởi khi tôi nhìn anh, dẫu một thoáng, không lời nói nào
còn lại trong tôi

không: tiếng nói đứt đoạn và ngọn lửa
mỏng mảnh chạy riết dưới làn da
và trong đôi mắt không thấy gì và tiếng thùm thụp
vang đầy tai

và mồ hôi lạnh tóm lấy tôi và cơn run
siết cả người tôi, xanh tươi hơn cỏ
là tôi và chết đi – hay gần vậy
tôi trông tôi dường như thế.

Nhưng tất cả đều được khích, bởi ngay một người kiệt cùng...

W. H. Auden - Tôi không là máy ảnh

 Tôi không là máy ảnh

Sự sống được thu nhiếp thành ảnh luôn hoặc là thứ mọn hoặc là đã được khử trùng rồi.

eugen rosenstock-huessy

 

Mắt thấy được gọi là Nhìn
tức thị ý ta ngụ rằng
mọi khách thể thảy là chủ thể.

***

Cái ta không gọi tên
hay chiêm ngắm như một biểu tượng
nó vuột đi khỏi chú ý trong ta.

***

Ta không bao giờ nhìn hai con người
hoặc một con người hai lần
theo cùng một lối.

***

Quả bất nhã hết sức khi chụp cận cảnh và, ngoại trừ
lúc phát cơn nộ, ta không làm vậy:
hai tình nhân, tiến lại hôn nhau,
theo bản năng họ nhắm mắt trước khuôn mặt họ
có thể lược giản thành
những nét tư liệu giải phẫu.

***

Dòm qua ống kính hẳn dạy ta đôi điều:
mỗi lần làm vậy, dẫu thế, nên có lời tạ lỗi
các thứ xa biệt hay bé nhỏ bởi đã xâm
vào nét đặc dị của chúng.

***

Máy ảnh ghi lại
các sự tình trực quan: tức là
thảy có lẽ đều hư cấu.

***

Cảnh chớp lại làm hỏng đi Quá khứ:
Chúng quên mất
Cái hiện tại đương làm ghi nhớ.

***

Trên màn ảnh ta chỉ có thể
chứng kiến được hành vi của người đời:
Chọn là chuyện của người cầm máy.

***

Máy ảnh có thể làm
tiếng cười hiện ra đích đáng, nhưng phải
hạ bậc sầu đau.

Julia Hartwig - Thế thôi sao? | Is That All?

Bài thơ có đáng là gì nếu nó không bày nên một phép mầu?
Một bà mẹ được tái sinh và một lần nữa xoa xoa đầu ta.
Ta lãng quên cái chết của riêng mình, và đôi chân ta không thương đau bao giờ.
Không ai nói quá nhiều. Thôi hết nói chuyện đạo lí, cũng thôi luôn cả chuyện phô bày này kia. Mọi người ai nấy sống theo thước đo của mình. Ăn vận và lau chùi đâu có ngốn thời gian.
Con trẻ nào phải bản biếm hoạ của mẹ cha, và mẹ cha, luôn tuổi xuân, một hôm rời nhà bách bộ trước khi trời ngả bóng tà dương.
Vậy ra phép mầu mà ta kì vọng có thế thôi sao?

Đoàn Duy chuyển ngữ từ bản Anh văn

 

Robert Louis Stevenson - Cơn gió | The Wind

Ta thấy gió tung diều lên tầng cao,
Phù thổi muôn chim quanh trời chao liệng;
Nơi nơi lướt qua ta nghe hơi gió,
Tựa váy nường sột soạt đám cỏ xanh -
      Gió ơi, thổi quanh quanh cả một ngày,
      Gió hỡi, hát vang khúc ca nơi đây!

Ta thấy hết dường bao chuyện gió làm,
Ấy mà gió giấu mình giấu luôn luôn.
Cảm thấy gió đẩy, nghe thấy gió kêu,
Chỉ không biết gió là cái chi chi -
      Gió ơi, thổi quanh quanh cả một ngày,
      Gió hỡi, hát vang khúc ca nơi đây!

Tên kia, mạnh dữ đa lạnh dữ đa,
Tên gió kia, đương hoa hay đã già?
Là quái thú nơi đồng xanh cây cỏ,
Hay chỉ là đứa trẻ bạo hơn ta?
      Gió ơi, thổi quanh quanh cả một ngày,
      Gió hỡi, hát vang khúc ca nơi đây!