Miłosz ABC – Sự mầu nhiệm (Miraculousness)
Là một con người và sống giữa con người là điều mầu nhiệm, dẫu cho ta biết được các việc gớm ghiếc và các tội ác mà người ta có khả năng thực hiện. Ngày ngày ta cùng nhau dựng nên một tổ ong khổng lồ có hàng triệu ô trong đó ta đặt vào bao thức mật ngọt như các ý nghĩ, các khám phá, các phát minh, các công việc, các cuộc đời. Ngay cả lối loại suy ấy cũng khó lòng chính xác; nó quá tĩnh tại, bởi lẽ công việc tập thể của ta, dù ta gọi nó bằng tên gì – xã hội, văn minh, polis trong Hi-lạp ngữ – đều luôn biến đổi và tự trưng chính nó ra theo nhiều màu khác nhau, lệ thuộc vào thời gian hoặc lịch sử. Một lần nữa, đây cũng là một miêu tả chưa đủ đầy, do nó làm lơ điều quan trọng nhất hạng: rằng sự sáng tạo tập thể này được trao cho sự sống bởi nguồn nhiên liệu riêng tây, ẩn tàng chính là những khát vọng và quyết định cá nhân. Sự lạ lùng về trách nhiệm khác thường của con người chủ yếu nằm ở chỗ họ là một sinh vật hoạt kê, đời đời thiếu chín chắn, đến độ rằng một nhóm trẻ con có tâm tính rất ư thất thường, cười đây khóc đó, lại là minh hoạ rõ nhất cho sự thiếu tôn nghiêm của con người. Một vài năm trôi đi, rồi bất thần chúng là người lớn, nắm quyền kiểm soát và được cho là sẵn sàng đưa ra các tuyên cáo về các chuyện công và thậm chí – ai mà mong chờ điều này kia chứ! – còn tự mình lãnh lấy bổn phận làm cha làm mẹ, mặc dù chuyện hẳn sẽ tốt đó nếu trước nhất họ có hẳn cho mình cả một cuộc đời để sửa soạn cho điều này.