W. S. Merwin - Cát

W. S. Merwin

Cát

Con kiến nọ sinh ra trong một đồng-hồ-cát. Trước khi nó chui ra khỏi trứng, không có một thứ gì đáng chú ý – và ai mà nhìn, ai mà ngờ rằng ở mỗi lượng thời gian lại có một thời khắc là một quả trứng? Và sau khi một con kiến hiện ra, thật quá trễ cho câu hỏi rằng liệu sự ra đời ấy có phải là một sự lầm. Dầu sao, không có một ai để hỏi, ngoại trừ những gia chủ vô danh, những người anh em của nó, cả lớn cả nhỏ hơn nó, cứ huých rồi cọ quẹt người nó, cứ sột soạt đi tới cái cổ hẹp của đồng-hồ, rồi rơi, rồi nằm đó mù, điếc và không mộng mị trong một ngọn núi do chúng chồng lên mà thành, và không bao giờ ấp trứng, dù bản thân ngọn núi ấy cứ lật qua lật lại rồi đẩy chúng từ đỉnh sà xuống một làn như hơi khói tựa hồ các linh hồn nhập cõi thời gian. Vả chăng, không bao giờ có ý nghĩ nào đến với nó rằng mọi sự đã từng hoặc có thể từng khác đi, và chút ít năng lực ngôn lời mà nó bẩm sinh có đặng cũng ngủ vùi bên trong nó tựa như một hạt cát.

Radmila Lazić - Ái tình

Ái tình

Tôi mài dao
Suốt đêm.
Đặng mà đón anh
Trong ánh sáng rực nơi các lưỡi dao,
Và giữa đám ấy,
Tình tôi lấp lánh
Riêng cho đôi mắt anh.

— Radmila Lazić

W. S. Merwin - Cái tổ

W. S. Merwin

Cái tổ

Lần nọ, một đôi chim bồ câu phát hiện một cây dù mở xoè có tay cầm treo trên thanh xà, trong căn nhà kho bỏ trống nơi một người chăn cừu đã để lại cây dù kia. Bấy giờ đương xuân. Chúng làm tổ trong tán dù đen ấy. Mái nhà thưa lùa gió khiến dù đu đưa, nhưng không gì khác khuấy rầy đôi chim, hay trứng, hay con đầu lòng của chúng.

Đôi chim non đầu lòng học bay, và chao liệng ngày một xa trên bầu trời miền quê, và không gặp phải sự rủi nào, cho đến ngày kia, khi chúng tự mình bay ra ngoài, trời đổ mưa. Giữa chúng và nhà chúng có hàng tá cái dù mở ra. Thình lình chúng thấy chừng như chúng đang bay lộn ngược. Chúng kinh hãi, như thể chúng nhận ra ngay tắp lự rằng chúng đang ở sai bề của ánh sáng. Chúng cố bay ngửa lên, song chúng bị quật nhào xuống đất, tại đó chúng bị bắt lấy và làm mồi cho mấy con vật đương rảo quanh đó hằng ngày hằng giờ, đầu luôn ngẩng lên, trông ngóng những thứ rơi rớt xuống.

Emily Dickinson - ["Tự nhiên" là cái ta thấy]

"Tự nhiên" là cái ta thấy –
Ngọn đồi – buổi ban Chiều –
Con Sóc - Nhật thực - con Ong nghệ kia –
Đâu – Tự nhiên là Trời cao –
Tự nhiên là cái ta nghe –
Chim Bobolink - Biển khơi –
Tiếng sấm – con Dế nọ –
Đâu – Tự nhiên là sự Hoà âm –
Tự nhiên là cái ta biết –
Nhưng không thuật nào nói đặng –
Trí khôn Ta bất lực vô ngần
Trước lẽ Giản đơn của người

— Emily Dickinson

António Lobo Antunes - Lí thuyết và thực hành của những ngày Chủ nhật

António Lobo Antunes

Lí thuyết và thực hành của những ngày Chủ nhật

Tại sao những ngày Chủ nhật dài đến thế vậy Filomena? Chín giờ anh không cần phải tới sở làm, em không cần phải tới nhà trẻ lúc tám rưỡi, nên chúng ta dậy trễ, ăn sáng ở quán cà-phê ấy, mua báo, thuê hai cuốn phim ở tiệm băng video.

(phim hình sự cho anh và phim lãng mạn cho em)

không ai ra lệnh ta, không ai đòi ta điều gì, không ai phiền ta, vậy tại sao những ngày Chủ nhật dài đến thế vậy Filomena, tại sao luôn vào cùng giờ đó trên đồng hồ, tại sao có chuyện anh thấy muốn thứ gì đó mà anh không biết là gì, thay vì ở đây cùng em? Và anh yêu em, thật vậy, lẽ ra anh nên cảm thấy lòng dễ chịu, nhưng lại không, đó chẳng phải nỗi sầu lo, chẳng phải cơn uất muộn, chỉ là một cảm giác mô hồ, một cơn khó chịu, một nỗi bất an mà anh không hiểu và tuy vậy anh không thể hình dung anh chỉ một mình, anh không thể hình dung anh thiếu em, anh yêu gương mặt em, thân thể em, anh cưới em vì tình yêu, tại sao những ngày Chủ nhật dài đến thế vậy Filomena?

chuyện không liên quan đến khu phố này, anh thích khu phố này, chuyện không liên quan đến căn hộ này, ba phòng là đủ lắm rồi, và ta còn có cả ban-công, quang cảnh, Queluz, con sông, mấy con thuyền, nếu ta muốn ta có thể đến Sintra hay Cascais, đi rạp phim ở Amoreiras, ta có thể đi ngắm đồ ở các cửa hàng, ta có thể đi Cacém chơi bài với anh trai em cùng cô vợ anh ấy, anh trai em nằm ườn trên sofa, râu chưa cạo, tay chống cằm, trông buồn chán hết sức, hay đổi kênh truyền hình và ăn bỏng ngô trong túi giấy bồi và vợ anh ấy trong bếp cứ xuỵt đuổi bọn trẻ con ra ngoài và đang ủi đồ. Em có nghĩ là họ thấy Chủ nhật nó dài không Filomena? Em chui vào bếp để nói chuyện, anh ăn bỏng ngô và lật lướt qua các bức ảnh chụp chuyến đi du thuyền của họ đến Tangier vào tháng Tám

Charles Simic - Nỗi sợ

Nỗi sợ

Nỗi sợ truyền từ người sang người,
Không hay biết chi,
Như chiếc lá truyền đi cơn rùng mình
Sang một chiếc khác.

Bỗng chốc toàn bộ cây nhất loạt rung rung,
Mà nào có thấy một làn gió động.

— Charles Simic

Czesław Miłosz - Miłosz ABC – Sự mầu nhiệm

 Miłosz ABC – Sự mầu nhiệm (Miraculousness)

Là một con người và sống giữa con người là điều mầu nhiệm, dẫu cho ta biết được các việc gớm ghiếc và các tội ác mà người ta có khả năng thực hiện. Ngày ngày ta cùng nhau dựng nên một tổ ong khổng lồ có hàng triệu ô trong đó ta gửi vào mật ngọt của các tư tưởng, các khám phá, các phát minh, các công việc, các cuộc đời. Ngay cả lối ví von ấy cũng khó lòng chính xác; nó quá tĩnh tại, bởi lẽ công việc chung của ta, dù ta gọi nó bằng tên gì – xã hội, văn minh, polis trong Hi-lạp ngữ – đều luôn biến đổi và tự phô bày ra theo nhiều màu khác nhau, chịu chi phối của thời gian hoặc lịch sử. Lại nữa, đây cũng là một miêu tả chưa đủ đầy, do nó làm lơ điều quan trọng nhất hạng: rằng sự sáng tạo tập thể này được trao sức sống bởi nguồn nhiên liệu riêng tây, ẩn tàng chính là những khát vọng và quyết định cá nhân. Sự lạ lùng về ơn gọi khác thường của con người chủ yếu nằm ở chỗ họ là một sinh vật nực cười, đời đời thiếu chín chắn, vậy nên một bọn trẻ con có tâm tính rất ư thất thường, cười đây khóc đó, lại là minh hoạ rõ nhất cho sự thiếu trang nghiêm của con người. Một vài năm trôi đi, rồi bất thần chúng là người lớn, nắm quyền kiểm soát và được cho là sẵn sàng đưa ra các tuyên cáo về các việc công và thậm chí – ai mà mong chờ điều này kia chứ! – còn tự mình lãnh lấy bổn phận làm cha làm mẹ, mặc dù chuyện hẳn sẽ tốt đó nếu trước nhất họ có hẳn cho mình cả một cuộc đời để sửa soạn cho điều này.