Zbigniew Herbert - Tại sao những tác giả cổ điển

Tại sao những tác giả cổ điển

 

1 

ở thiên bốn trong quyển Chiến tranh Peloponez
Tukidydes kể lại cuộc viễn chinh thất bại của mình 

giữa những diễn văn dài từ các thủ lĩnh
chiến-trận vây-hãm dịch-bệnh
mạng lưới dày đặc các mưu đồ theo đường toan tính ngoại giao
hồi truyện đây tựa cái kim
trong một khu rừng 

xứ Amfipolis thuộc Hi-lạp
rơi vào tay Brazydas
bởi Tukidydes đem binh cứu viện muộn màng 

vì lẽ ấy ông đền trả cho thành phố quê nhà
bằng án lưu đày chung thân 

Quân lưu đày mọi thời
đều biết đó là cái giá ra sao 

2 

tướng lĩnh trong mấy cuộc chiến gần đây
nếu việc tương tự xảy đến với họ
ắt quỳ gối than van trước hậu thế
ngợi ca tính anh hùng cùng sự vô tội bản thân 

họ khống cáo hàng thuộc hạ
những đồng liêu kị đố
những ngọn gió tai ương 

Tukidydes chỉ nói
rằng mình có bảy con thuyền
trời lúc ấy mùa đông
và ông đã giong thật chóng 

3 

nếu nghệ thuật có chủ đề
là chiếc bình vỡ tan
tâm hồn nhỏ vỡ tan
cùng một nỗi xót mình to lớn 

cái lưu lại sau chúng ta
sẽ tựa hồ tiếng những tình nhân khóc nức
trong một khách sạn nhỏ dơ dáy
khi giấy dán tường hửng nắng rạng đông 

— Zbigniew Herbert

William Wordsworth - [Thế giới với ta quá sung dật]

Thế giới với ta quá sung dật; muộn và sớm,
Thâu nhận và tiêu tốn, khí lực thành ra phế tàn:
Trong Tự nhiên thứ thuộc về ta thật hiếm thấy;
Cả tâm hồn ta đã cho đi tận, bởi món lộc nhờm!
Biển khơi ấy phơi trần bầu ngực dưới trăng suông;
Muôn ngọn gió sẽ rít kêu hàng bao canh dài,
Và nay quần tụ lại tựa như hoa ngủ say;
Trước thứ này, trước mọi thứ, ta là kẻ lạc nhịp.
Nó không lay động ta. – Chúa cao cả! Tôi thà là
Kẻ Dị giáo ngậm lấy một tín niệm xa vắng;
Để tôi đây, đứng ở miền thảo nguyên êm ả,
Thoáng trông thấy điều khiến lòng bớt nỗi trơ vơ;
Mục kích cảnh Proteus trổi lên nơi biển cả;
Cũng nghe được già Triton cất tiếng tù và.

— William Wordsworth

Edvard Kocbek - Cây

Cây

tôi nghe tiếng cây và tôi thấy cây
tôi nằm dưới bóng râm chỗ nó
hoặc chạm nó rồi quật ngã,
chặt thành nhiều khúc rồi cho vào bếp lò
hoặc dùng nó dựng nên căn lán,
bất kể làm gì với nó
nó mãi là cái cây,
bất khả phân, bất khả diệt
tiếng gió xào xạc cả ngày cả đêm,
trong bếp lò, trên giường, trong bóng râm,
giữa các dòng chữ trên tờ báo
và trong làn khói giữa đất trời,
cây như bóng râm và ngơi nghỉ,
cây như chiếc nôi và quan tài,
cây như trung tâm chốn thiên đàng,
cây như tiếng xào xạc và lặng thinh,
cây như cây
và cây như từ ngữ.

— Edvard Kocbek

Zbigniew Herbert - Tay-nắm-gõ

Tay-nắm-gõ 

Có mấy kẻ họ trồng
vườn tược trên đầu mình
tóc chính là các lối mòn
đến các thành phố trắng màu và nhiều nắng 

viết với họ thật dễ
họ cứ nhắm đôi mắt lại
tức thì tuôn ra từ nơi vầng trán
hàng bao ảnh tượng 

trí tưởng tượng trong tôi
chính là một mảnh ván
toàn bộ nhạc cụ tôi có
chỉ mỗi một thanh gỗ 

tôi gõ lên tấm ván
và nó lên tiếng đáp lời tôi
có – có
không – không 

kẻ khác thì chuông xanh vọng tiếng rừng cây
chuông xanh vọng tiếng sông bể
tôi thì tay-nắm-gõ
từ mấy khu vườn không người gác canh 

tôi gõ lên tấm ván
và nó lên tiếng đáp
bằng bài thơ khô khốc nhuốm màu đạo lí
có – có
không – không 

— Zbigniew Herbert