Nghi thức đêm
Ngôi nhà nghiêng bên dưới vòm cây,
ngọn gió quỳ ngay trước cửa,
nỗi sợ nó cụp đuôi,
các vì sao tự xếp thành hàng lối,
các thiên sứ bày ra buổi đêm
để thờ phượng.
Đất là bình hương,
bóng đêm là than hồng,
và con người là hương trầm.
Tôi sa vào lửa than,
giữa đám cháy tàn dịu ngọt,
tôi trở thành hương thơm.
— Edvard Kocbek
António Lobo Antunes
Hôm qua, lúc ba giờ chiều
Tôi quen Pedro cũng lâu như tôi quen chính mình vậy. Hai đứa tôi từng sống ở Travessa dos Arneiros, ở Benfica, tôi dưới đây, giữa chỗ ông thợ sửa giày senhor Florindo và cửa hàng bán than họ bán than bánh và vang đỏ và sống tại đó còn có con quạ cánh cụt nó cứ tuôn lời sỉ vả thế giới này từ cái sàn đầy mùn cưa, còn Pedro và người bà, sống gần nghĩa địa, trong một căn nhà nhỏ có mấy con Bambi sứ trên kệ và một cây sơn trà mọc áp sát tường.
Hai đứa tôi cùng đi học ở trường của senhor André, bọn tôi cùng nhau sưu tầm thẻ hình cầu thủ bóng đá và ảnh chụp các minh tinh điện ảnh thường hay nhét vào mấy gói kẹo cao su, bọn tôi đi gom tiền cho Santo Atónio ở Largo Ernesto da Silva và đọc tờ Ecos de Pombal mà bà của Pedro đặt mua dài hạn, đặc biệt hay đọc mục cáo phó đầy những câu chữ bất ngờ. Tôi nhớ một bản cáo phó thông báo cái chết đúng lúc ở Brasil của Trung tá Ernesto da Conceição Borges, “người chú của đồng nghiệp thân thương của chúng tôi Carlos Alberto Borges”. Cá nhân tôi thì tôi hi vọng không bao giờ chết đúng lúc vậy để một thằng cháu nào đó được nhờ.
Những sáng mùa đông
Đàng kia từng có dãy rạp chiếu bóng một thời
Nằm ở lô những cao ốc vừa xây,
Nơi kẻ không nhà vào tìm hơi ấm,
Các bà vợ bẵng quên chồng mình,
Mấy thằng bé bỏ trường không tới lớp,
Xem cao-bồi và quỷ hút máu,
Mấy cô múa hát và đám cướp nhà băng
Tất bật làm chuyện cần làm thường nhật,
Để rồi tê cứng trên màn hình
Mắt trân dạ rối nhìn vào khoảng xa
Nào xe chữa lửa nào xe cảnh sát
Phát còi hụ vang vang cả con đường,
Một hồi sau tiếng mưa tuyết nghe rơi,
Quật vào bao con người vội vàng đi công sở
Và để lại vệt dài ướt đẫm các vết chân.
— Charles Simic
Tôi trông theo cơn gió
Lần giở trang này đến trang kia
Một quyển bách khoa toàn thư dày dịch
Vứt cùng mớ rác đây,
Ra chiều hối hả đặng tìm câu trả lời.
— Charles Simic
Mộng mị hay tỉnh thức?
Người đàn ông nọ rượt theo tôi trên con phố
Chào mời tôi mua một chiếc đồng hồ đeo tay.
Y giống kẻ truyền giảng ngày quá vãng,
Nhợt nhạt như ma và vận đồ đen.
Đồng hồ treo nơi nhà ga tàu hoả
Đã dừng kim lúc mười một giờ thiếu năm.
Còn cái ở ngân hàng tiết kiệm nọ
Thề rằng lúc ấy sắp ba giờ rồi
Khi y gạ gẫm tôi bằng cái đồng hồ đây
Không thấy kim cũng chẳng thấy số nào
Y muốn tôi ngẫm nghĩ và nhìn nó mê say
Rồi tôi hả họng khi nghe y ra giá.
— Charles Simic
António Lobo Antunes
Ngợi ca những vùng ngoại ô
Tôi lớn lên ở vùng ngoại vi Lisboa, ở Benfica, một vùng vào thời điểm ấy chỉ có những khu vườn be bé, những con đường nhỏ, những căn nhà thấp, và lúc hoàng hôn lại nghe các bà mẹ kêu vang
– Vííííííítor
to đến mức, từ con đường Rua Ernesto da Silva, tiếng kêu đó vọng đến chỗ đám cò đậu trên các ngọn cây cao thật cao và nhận chìm đám công ở cái hồ bên dưới mấy cây dương. Tôi lớn lên ở cạnh một thành luỹ nhỏ mang tên Portas de Benfica, vốn là cái tách chúng tôi ra khỏi một mặt là khu vực Venda Nova và mặt khác là đường Estrada Militar, ở một vùng đất có các trạm thuộc khu giáp ranh là hiệu dược phẩm của senhor [ông] Jardim, tiệm tạp hoá của Careca, tiệm bánh của senhor Madureira và tiệm thuốc lá của senhor Silvino. Tôi hay lượn lờ vào buổi chiều khi đi ngang qua chỗ ông thợ sửa giày, senhor Florindo, người cứ hì hục sửa mấy cái đế giày trong một căn phòng nhỏ tối tăm, vây quanh là những người mù ngồi ở những hàng ghế thấp họ toả ra cái mùi của da giày và mùi nghèo khó, vốn luôn là cái mùi thiêng liêng duy nhất tôi biết được. Dona (Bà) Maria Salgado, dáng người nhỏ ốm và thường xuyên than khóc, mang một cái hộp chứa Thánh Gia đi từ nhà này đến nhà kia, và trong quãng thời gian hai tuần ông bà tôi sẽ đón nhận vào phòng khách ba nhân vật đất sét ấy bên dưới mái vòm thuỷ tinh mờ đục mà những người hầu gái sẽ thắp sáng lên bằng mấy cây đèn dầu bé tí. Tôi lớn lên với senhor Paulo người khâu lại cánh chim sẻ bằng sợi chỉ và những mẩu sậy, cùng gia đình Ferra-O-Bico có người cô bỏ nhà đi với một tay du mục và kết cuộc sống ở bãi biển, xem bói cho thiên hạ và quấn quanh người bộ đồ đen tựa hồ quả phụ của một người thuỷ thủ không bao giờ quay trở về bờ. Mấy đứa bạn của tôi có những cái họ vang rền
(Lafayette, Jaurès)
António Lobo Antunes
Những ngày Chủ nhật của tôi
Vào những ngày Chủ nhật sau bữa ăn trưa, tôi mặc bộ đồ thể thao tía-và-xanh-lục và mang đôi sneaker xanh lam, Fernanda mặc bộ đồ thể thao tía-và-xanh-lục và mang đôi giày cao gót mà cô nàng từng mặc ở đám cưới bọn tôi. Tôi kéo dây kéo áo khoác lên tới cổ, với dây chuyền vàng và một cái mề-đay ở ngoài, Fernanda kéo dây kéo áo khoác lên tới cổ, với hai dây chuyền vàng và một cái mề-đay bên ngoài, cộng với vòng đeo cổ mà bà mẹ đỡ đầu của cô nàng tặng cho, và chúng tôi ẵm Roberto Carlos ra khỏi giường cũi, đeo cái nơ vải satin trắng lên tóc nó, lái xe đi khỏi Alverca, đón hai ông bà nhạc ở Santa Iria de Azóla, và dành cả ngày Chủ nhật ở trung tâm thương mại.