Clarice Lispector - Nỗi sợ cái vĩnh hằng

6 tháng Sáu 1970

Tôi sẽ không bao giờ quên lần tiếp xúc đau lòng, kịch tính đầu tiên của mình với vĩnh hằng.

Hồi tôi còn nhỏ xíu, tôi vẫn chưa từng thử qua món kẹo gum, và món kẹo này cũng không ai nói đến nhiều ngay cả ở Recife. Tôi không biết nó là cái chi. Ngoài ra, tôi không có đủ số tiền cần thiết để mua một cái, dù với cùng số tiền đó, tôi có thể mua kẹo bình thường bao nhiêu cái cũng được.

Sau rốt, chị tôi để dành đủ tiền mua một ít kẹo gum, khi chúng tôi trên đường đi học, chị nói:

“Giờ hãy cẩn thận đừng làm mất nó nha, vì đây là loại kẹo không bao giờ hết. Nó kéo dài cả đời luôn.”

“Chị nói ‘không bao giờ hết” ý là sao vậy?” tôi dừng lại một chút trên đường, lòng hoang mang.

“Ý chị là nó không bao giờ hết đó.”

Tôi sửng người ra: tôi cảm thấy như thể mình đang được chuyển tới vùng đất của các câu chuyện thần tiên và các hoàng tử. Tôi lấy cái kẹo thơm hồng hồng nho nhỏ tượng trưng cho loại linh dược mang tới niềm hoan khoái vĩnh hằng. Tôi dò xét nó, gần như không thể tin nổi vào phép nhiệm mầu ấy. Tôi, một đứa như bao đứa trẻ khác, thi thoảng cũng sẽ lấy một cục kẹo vẫn còn nguyên ra khỏi miệng để dành mút sau đó và do đó làm cho cục kẹo còn đó lâu hơn. Và ở trên đường đó tôi đang cầm cái thứ hồng hồng tưởng chừng vô hại ấy, biến cái thế giới không thể kia, mà tôi mới vừa biết đến, thành có thể.

Sau rốt, tôi hết sức nhẹ nhàng cẩn thận bỏ miếng kẹo gum vào miệng.

Tacitus - Agricola 30

Biết bao bận ta xét đến duyên do cuộc chiến này và cảnh quẫn bách của chúng ta, ta đều mang lòng tin chắc rằng ngày này và lòng hiệp nhất giữa các ngươi sẽ là khởi điểm của tự do cho toàn thể xứ Britannia. Tất thảy chúng ta đều chưa nếm trải cảnh nô dịch, và không có vùng đất nào phía bên kia chúng ta, và ngay cả biển cũng không an toàn trước một đội binh thuyền La-mã đang uy hiếp chúng ta. Do đó chiến trận và khí giới, những thứ mà người dũng cảm lấy làm danh giá, cũng là thứ an toàn nhất hạng cho kẻ hèn nhát. Những cuộc chiến chống người La-mã trước đây, thắng có bại có, đã để lại hi vọng và trợ giúp trong tay chúng ta, bởi vì chúng ta, hạng cao quý nhất toàn xứ Britannia, những người trú ngụ ở những nơi sâu tận bên trong, không nhìn sang bờ biển của những kẻ chịu ách nô dịch, giữ cho đôi mắt chúng ta tránh bị vẩn đục trước cảnh chuyên quyền. Tại đây ở nơi tận cùng của xứ sở và của tự do, chính sự cách biệt của vùng đất mà người ta chỉ biết qua lời đồn đại là cái đã bảo vệ chúng ta đến ngày nay. Giờ đây biên cương xa thẳm nhất xứ Britannia mở toang ra, mọi thứ bí ẩn được cho là diệu kì, nhưng không còn ai ngoài kia, không còn gì ngoài sóng và đá, và trí mạng hơn nữa là đám người La-mã, những kẻ với lòng ngạo mạn mà các ngươi có trốn tránh bằng sự tuân mệnh và quy phục thì cũng vô ích thôi. Là những kẻ cướp bóc thế giới này, sau khi chúng tàn hại mọi thứ và không còn vùng đất nào cho chúng, chúng sục sạo dưới biển; nếu kẻ địch của chúng là xứ phú túc, thì chúng sẽ sinh lòng tham, còn nếu họ nghèo, chúng cầu vọng cảnh vinh quang; và miền đông và miền tây đều không làm chúng mãn ý; chúng là những kẻ duy nhất mang cùng một lòng hăm hở thèm muốn cảnh nhiêu phú lẫn cảnh cơ cùng. Cướp bóc, giết chóc, cưỡng đoạt rồi chúng gọi đó bằng cái tên trí trá là cai trị, và chúng gây cảnh hoang lương, gọi đó là hoà bình.

W. G. Sebald - [Thật khó làm sao]

Thật khó làm sao
để hiểu cảnh sắc này
khi mi đi tàu suốt lướt ngang
từ đây sang đó
và nó lặng thinh
trông theo mi tan biến mất

— W. G. Sebald

W. G. Sebald - Đâu đó

Đâu đó

Đằng sau Türkenfeld
một vườn ươm vân sam
một ao nước ở bãi
truông trên đó
băng tháng Ba
chầm chậm tan

Seamus Heaney - Giải thoát

Giải thoát

Trôi trác trong cơn ngủ bỗng thấy em
Vùi sâu ngang hông trong tuyết.
Đôi cánh tay em vươn: ta đi tới
Như nước trong giấc mơ băng tan.

Siegfried Sassoon - Người đời xướng hát

Người đời xướng hát

Người đời hốt nhiên oà lên xướng hát;
Và tôi đây niềm hoan khoái ắp đầy
Như đám chim ngục tù bỗng thấy mình tự tại,
Lượn bay mê mải ngang các vườn cây
Trắng bạch cùng bao cánh đồng thẫm xanh; đó - đó - rồi chẳng thấy đâu.

Người đời giọng họ hốt nhiên trổi cao;
Nghe chừng mĩ lệ tà dương khác gì:
Lòng tôi rung rinh theo nước mắt; và rợn ghê nào
Cũng giạt trôi đi . . . Ôi, nhưng Người đời
Thảy là chim; còn bài ca chẳng lấy một lời; xướng hát còn đó không bao giờ thôi.

Robert Frost - Canis Major

 Canis Major

Lừng lững kia thượng khuyển
Con vật ngự trời cao
Một đốm sao treo bên mắt
Nhảy bổng lên ở miền đông

Thẳng đứng người như múa
Như chồm lao tới miền tây
Hai chân trước cứ thế
Không hạ nghỉ luôn luôn

Ta khốn khổ thân hạ khuyển
Song tối này vẫn sủa vang
Hợp cùng ngài thượng khuyển
Huyên náo xuyên màn đêm.

— Robert Frost